Werkt Rotterdam aan méér werklozen?

18-3-2014 09:02

Door Hans van Willigenburg

Gemeente treuzelt met ondersteunen meester-gezel-trajecten

 

Hoe duurzaam en up-to-date in denken en handelen is de gemeente Rotterdam? Een partij die de Coolsingel daar op z’n minst in uitdaagt is de Stichting Business Universiteit, die samen met TalentsXL het Rotterdamse beroepsonderwijs met specialistische en innovatieve meester-gezel-trajecten wil uitbreiden. De reactie tot nu toe? Dichte deuren. Werkt Rotterdam met deze houding meer (jeugd)werkloosheid in de hand?

 

Rotterdam heeft jarenlang geïnvesteerd in megagrote MBO’s en HBO’s. En nog steeds lijkt het credo: opleiden, opleiden, opleiden. Maar de  wereldwijde realiteit – ook voor Rotterdam – is dat economische potentie niet langer bestaat uit de hoeveelheid uitgespuwde diploma’s, maar uit het aanbod  van specifieke ‘skills’ bij de (jonge) beroepsbevolking. Simpel gezegd: hoe meer concrete ‘skills’ worden aangeleerd, hoe meer kansen er op de arbeidsmarkt ontstaan, hoe groter de kans op het indammen van de jeugdwerkloosheid.

 

Viervoudige win-win-win-win

In de meester-gezel-trajecten van de Stichting Business Universiteit hebben innovatieve ondernemers van búiten Rotterdam zich bereid verklaard te investeren in de ‘skills’ van jonge Rotterdammers. Dat levert, één, de ondernemers winst op  en gekwalificeerde arbeidskrachten. Dat levert, twee, de studenten belangrijke ‘skills’ plus een mogelijke arbeidsplek op. Dat levert, drie, de gemeente een lagere jeugdwerkloosheid plus innovatieve bedrijvigheid met duurzame resultaten op. En vier: dat levert de oudere werknemer plezier op in het overbrengen van zijn of haar passie. Kortom, alles lijkt te passen: een viervoudige win-win-win-win. En toch verlopen de contacten met het Rotterdamse college al maanden stroef. Verzanden gesprekken in procedurekwesties en drukke agenda’s van politici. Daarmee lijkt Rotterdam niet te werken aan minder, maar aan meer werklozen. Tijd om door te praten met één van de drijvende krachten achter dit project, Peter Doeve, oprichter van de Stichting Business Universiteit.

 

Buiten de politiek om

Doeve komt opvallend snel ter zake: ‘Met haar jonge bevolking en relatief grote afhankelijkheid van traditionele industrie, zou Rotterdam haar oren moeten spitsen om onze innovatieve meester-gezel-trajecten te ondersteunen.’ Niet om kinderachtig te doen, benadrukt Doeve, maar in Amsterdam heeft hij samen met de lokale overheid een duurzaam en succesvol LED-project kunnen opzetten, dat de veiligheid aantoonbaar heeft verhoogd. Dat succes heeft zijns inziens een duidelijke reden: ‘Als je als lokale overheid wérkelijk duurzaam en innovatief wilt gaan werken, heb je andere beoordelingscriteria nodig. Ofwel: moet je anders gaan denken. De reden dat het LED-project in Amsterdam nu onderweg is, is omdat we ambtenaren  hebben kunnen overtuigen  duurzaam te gaan denken. En de investeringsbeslissing daardoor buiten de politiek om is gegaan.’ Duurzaam als non-ideologische keuze. Is dat wat hij ook graag in Rotterdam ziet? Doeve: ‘Het zou mooi zijn als we de route van Amsterdam ook in Rotterdam kunnen nemen. En zeker op Zuid, met haar jonge bevolking, lijkt me de urgentie groot om nieuwe generaties zo snel mogelijk volgens met meester-gezel-trajecten van relevante kennis te voorzien. Met de focus op duurzaamheid.’ 

 

Diploma, leuk… maar wat kún je?

Wat de Stichting Business Universiteit en TalentsXL met onderwijs, ondernemerschap en bijvoorbeeld nanotechnologie beogen, wordt met een moderne managementterm wel ‘disruptive’ genoemd. Ofwel: indruisend tegen de bestaande werkwijze van overheid en bedrijfsleven. Doeve: ‘Als je in lespakketjes, bestaande disciplines, aantallen diploma’s en vergoedingen per student blijft denken, komen we niet verder. Op die manier kun je wel de illusie overeind houden een hogeschool financieel gezond te runnen,  maar wat is uiteindelijk de waarde van het onderwijs? En de diploma’s? Het wordt steeds duidelijker dat generiek opgeleide studenten zwak staan op de arbeidsmarkt. Wij zeggen: koppel innovatieve technologie en ondernemers zo rechtstreeks mogelijk aan stageplaatsen. Opdat de potentiële werklozen van Rotterdam, liefst morgen al, relevante werkervaring opdoen. En zich wapenen met “skills” die niet generiek zijn, maar specialistisch. Er zijn al té veel MBO-ers en HBO-ers die moeite hebben om uit te kunnen leggen wat ze nu werkelijk kúnnen met hun diploma. En ik hoef jou niet uit te leggen, dat ondernemers juist over die studenten niet zo enthousiast zijn.’  

 

Geen vijanddenken, wél doorgaan

Doeve is aan de ene kant militant, activistisch en ongeduldig in zijn ambities (‘we beginnen liever vandaag dan morgen met onze meester-gezel-trajecten in Rotterdam’), maar kan aan de andere kant, gelukkig, ook ontspannen glimlachen (‘het is niet de vraag óf een stad als Rotterdam het duurzame denken toelaat, maar wannéér’). Het is verleidelijk om de belangen van bestaande industrieën (zoals Shell) en bestaande onderwijsinstellingen (zoals Hogeschool Rotterdam) als hinderpalen te zien voor het horizontaal en puur praktijkgericht aankleden, financieren en uitvoeren van de meester-gezel-trajecten, maar Doeve gelooft niet in vijanddenken. Hoewel hij in eerdere ‘cases’ heeft meegemaakt dat traditionele lichtgiganten als Philips en Osram hun lampen gratis aan gemeenten begonnen aan te bieden, louter en alleen om experimenten met LED tegen te houden, is hij niet verbitterd: ‘Wat heeft dat voor zin? Ook voor Shell en de Hogeschool Rotterdam geldt uiteindelijk: ze gaan de Nieuwe Wereld tegemoet. Hun keuze is: trappen we op de rem en zijn we bang? Of omarmen we de duurzame filosofie en gaan we ermee aan de slag? Het liefste zie ik dat laatste gebeuren. Dus beschouw ik ze als partners. Of laten we zeggen: als pótentiële partners.’

 

Conservatisme regeert

Wat hij wél meent te zien, is dat de gemeente Rotterdam nog grotendeels beheerst wordt door conservatisme. En dat men wat betreft lager geschoolden in een ontkenningsfase zit: alsof onderwijs en diploma’s áltijd beter zijn dan concreet werk. Doeve: ‘We lopen tegen dichte deuren aan. Tegen lokale, landelijke en Europese wetgevingen en criteria, die contraproductief zijn. En tegen volle agenda’s in verband met verkiezingskoorts. Kortom: tegen ál die verschijnselen waarmee de Oude Wereld zichzelf aan het werk houdt.’ 

 

Om de zoveel tijd krijgt Doeve, zeker als het om Rotterdam gaat, een hart onder de riem gestoken van de alhier bekende transitieprofessor Jan Rotmans. ‘Hij roept altijd tegen mij: “Dóórgaan, Peter! Nét zo lang tot ze het snappen!”.’

 

Zal Rotterdam na 19 maart ontvankelijker zijn voor initiatieven, die de Maasstad niet naar de Oude maar naar de Nieuwe Wereld leiden? 

 

Dit artikel kwam tot stand in samenwerking met de Stichting Business Universiteit

 

Bijgaande leestips: 'Het kanteljaar 2014' van prof. Jan Rotmans & 'Hoe onze oplossingen problemen werden' van Rob Wijnberg. 

 

Afbeelding / www.harderwiek.nl

Rubriek Slim bezig?

Hans van Willigenburg

Hans van Willigenburg is een veelvraat. In 1989 debuteerde hij, na een studie literatuurwetenschap, als columnist bij De Volkskrant tussen 'kanonnen' als Remco Campert en Jan Blokk...

Bekijk profiel