'Vijftig procent van de gewelddadige delicten is zelfmoord'

13-2-2013 11:34

Door Hans van Willigenburg

Ontmoeting met de Rotterdamse filosoof/tuinman Rini Biemans in twee delen (deel 1)

 

Een ontmoeting met Rini Biemans staat gelijk aan wankelen in de branding, terwijl zijn woordenstroom in golven over je heen slaat. Het zorgt ervoor dat velen de heer Biemans liever zien vertrekken dan komen en soms zelfs op voorhand al een ander kamertje opzoeken of, plotseling, een frisse neus gaan halen. Je kunt ook zeggen: hij  is gewoon enthousiast. Je kunt ook zeggen: er zit leven in de man, een explosieve hoeveelheid leven ‘die eruit moet’. Wanneer je – zoals Stadslog – een interviewafspraak met hem maakt, kun je – bovendien – van tevoren wat reserves trachten op te bouwen, zodat je niet omvalt bij de eerste zin die vijf minuten lijkt te duren en ogenschijnlijk uit louter komma’s bestaat. En als je vervolgens de moeite neemt om te blijven luisteren naar de verhalen over zijn geschiedenis, zijn levensfasen, zijn diverse gedaanten en zijn ideeën achter het huidige werk dat hij doet met Tuinman in de Wijk, word je uiteindelijk royaal beloond.

 

Het belang van imago

Wat een warrige, chaotische, impulsieve en soms ondraaglijk fanatieke man lijkt te zijn, is iemand die de dilemma’s van de moderne samenleving (hijzelf spreekt graag van een ‘Noord-Europese welvaartsmaatschappij’) ijzig scherp in de gaten heeft, en er met voorbedachten rade op inspeelt. Eén van de aspecten van die moderne samenleving is het grote belang van imago, van hoe mensen je zien en hoe creatief ze zijn in het gebruiken van dat imago om een bepaalde boodschap of inhoud verdacht te maken of te negeren. Vandaar dat hij zegt ‘nauwkeurig op zijn imago te letten’: het bepaalt de effectiviteit waarmee hij in de stad kan opereren. Kennelijk wil hij – om welke reden dan ook - voor Stadslog wél open kaart spelen. Hij zegt: ‘Toen ik kunstenaar was, heb ik bijna nooit verteld dat ik een afgestudeerd arts ben.  Cum laude. En nu ik me als Tuinman met de stad bemoei, verzwijg ik zoveel mogelijk dat ik kunstenaar ben geweest. Ik doe dat bewust. Het leidt af van wat ik wil bereiken: de stad, en vooral de kinderen in de stad, weer vrijheid en levenslust te laten proeven. En op een gezonde manier op te laten groeien.’

 

Gezond.

 

Het woord is gevallen. Het vormt een centraal begrip in zijn denken en handelen. ‘Tijdens mijn studie kwam ik er al achter dat je vijfennegentig procent van de gezondheidsklachten niet met geneeskunde, laat staan met van geneeskunde afgeleide medicatie, kunt oplossen. Die vijfennegentig procent heeft te maken met wat er tussen je oren gebeurt, of je in bomen klimt, vrienden hebt, beweegt, zweet, lol maakt, je opwindt, tegenvallers te verwerken krijgt, opkrabbelt, intimiteit hebt, drama toelaat, kortom – lééft!’ Het brengt Biemans tot de vaststelling van het feit dat ‘vijftig procent van de gewelddadige sterfte zelfmoord is’. Ofwel: de moderne welvaartsmens is zijns inziens zijn eigen, grootste vijand.

 

Oorlog met de politiek

Vooral dit laatste inzicht brengt hem in permanent conflict met de politieke klasse. Die propageert, van links tot rechts, een wat hij noemt ‘consumentistisch en traumaloos bestaan’, waarin de burger vetgemest, inactief en eindeloos starend naar tv- en computerschermen in feite het contact verliest met zijn eigen leven. ‘Dat is de wérkelijke catastrofe die in onze hypermoderne samenleving, en zeker in bepaalde wijken, op de loer ligt: dat mensen het contact verliezen. En lang niet altijd door uitsluiting van buitenaf, maar veelal ook doordat ze zichzelf uitsluiten. Als er téveel van dat soort "traumaloze mensen" bij elkaar zitten, krijg je een wijk die letterlijk dood is. En een dode wijk, dat spreekt voor zich, is een ongezonde wijk.’

 

Dit was het eerste deel van het portret. Binnenkort verschijnt deel 2. 

Rubriek Slim bezig?

Hans van Willigenburg

Hans van Willigenburg is een veelvraat. In 1989 debuteerde hij, na een studie literatuurwetenschap, als columnist bij De Volkskrant tussen 'kanonnen' als Remco Campert en Jan Blokk...

Bekijk profiel