'Ik ben blij met hufters'

15-2-2013 12:30

Door Hans van Willigenburg

Ontmoeting met de Rotterdamse filosoof/tuinman Rini Biemans in twee delen (deel 2)

 

Eén van Biemans’ gevleugelde uitspraken (hij heeft er een hele rits tot zijn beschikking) is ‘dat het leven perfect is’.  Hij lacht er ondeugend bij. Alsof hij zojuist de grootst mogelijk onzin heeft verkocht. Vervolgens maakt hij een wegwerpgebaar en verzorgt een klein college over het begrip “perfectie”. ‘Ik bedoel natuurlijk niet het soort perfect uit de reclame: dat je geen krasjes ziet, er alleen maar bloedmooie vrouwen in auto’s stappen en het interieur van het tevreden gezinnetje ogenschijnlijk rechtstreeks uit VT Wonen is ingevlogen. Ik bedoel met perfect, dat het leven fundamenteel in balans is: vreugde tegenover lijden, vriend tegenover vijand, strijd tegenover lijdzaamheid, werken tegenover luieren, sensualiteit tegenover ascese, enzovoorts. Dat veelkleurige palet – waarbij alles zijn eigen tegendeel heeft – noem ik “perfect” en zorgt ervoor dat je zin ervaart. Het rare is: lange tijd is die vorm van perfectie volstrekt normaal geweest. Maar nu kom je wijken tegen waar dat kleurenpalet is gehalveerd of nóg verder is terug gedrongen, waardoor mensen als een soort één dimensionale kistkalveren afgesloten zijn gaan leven.’

 

Blij met hufters

Als middel tegen de bestuurlijke bemoeizucht, de doorgedreven maakbaarheidgedachte en de inactieve burgers (‘die twee bedienen elkaar en verspreiden een dodelijk gas’) heeft Biemans samen met Karin Keijzer ‘Creatief Beheer’ opgericht, een bedrijf dat naar eigen zeggen ‘het landleven terugbrengt in de stad’.  Op talloze plekken gaat een door Creatief Beheer aangestelde ‘Tuinman in de Wijk’ aan de slag om nadrukkelijk samen mét bewoners pleinen, groenvoorzieningen en speelterreinen te creëren, renoveren of onderhouden. ‘En natuurlijk gaat dat niet van een leien dakje,’ zegt Biemans met pretoogjes. ‘Natuurlijk zijn er genoeg mensen die de Tuinman begroeten met “Heb ik je iets gevraagd? Wat mót je hier? Rot op of ik sla je hier weg!”. Maar ik zeg je: met zo’n hufter ben ik blij! Voor je het weet lult dankzij die hufter iedereen de volgende dag over de Tuinman, heeft iedereen er een mening over, en dan? Dan is het nog maar een klein stapje of de wijk verenigt zich rond de figuur van de Tuinman en ze gaan hem helpen. Ja, óók die hufter! Júist die hufter! Hahahahaha!!!! Mensen zijn niet ééndimensionaal.’    

 

Uitgescholden en bespot

Hoe sterk, overtuigd, eigenwijs en vechtlustig moet je zijn om tegen het denken van de (lokale) overheid in te gaan? Tegen bestuurders die dol zijn op standaardisatie, protocollen, imago’s, de-stad-als-visitekaartje? Heel sterk, overtuigd, eigenwijs en vechtlustig, meent Biemans. ‘Zolang er geld is om gemakzucht te financieren en burgers tegemoet te komen in hun hang naar snelle en makkelijke oplossingen, is het lastig om ertussen te komen.’ Maar de financiële crisis ‘helpt’. Het geld bij de gemeente is goeddeels op en de problemen rond gezondheid en welzijn blijven gewoon bestaan of nemen toe. Biemans ziet het efficiencydenken steeds dieper in zijn eigen staart bijten en is, mede daardoor, optimistisch over de toekomst van zijn Creatief Beheer-filosofie, al wil hij de weerstand niet romantiseren. ‘Vergis je niet. Als ik enthousiast vertel over je poten in de modder, over het steken van een schop in de grond, over je handen vies maken en het contact met de aardkloot, staat niet iedereen – om het maar eens mild uit te drukken – te juichen. Ik ben nogal eens voor “fascist” uitgemaakt.’

 

Filosofische wortels

Biemans maakt er ondertussen geen geheim van dat het lezen van de filosoof Friedrich Nietzsche hem geïnspireerd heeft, net als als de intensieve kennismaking met het werk van de Russische schrijver Fjodor Dostojevski, de Amerikaan Carlos Castaneda en taalfilosoof Ludwig Wittgenstein. Het zijn denkers, die stuk voor stuk onderdeel  lijken uit te maken van een vervlogen tijd, maar dankzij Creatief Beheer, een tikkeltje verheven geformuleerd, ‘voortleven in de 21-ste eeuw’.

 

Het eerste deel van de ontmoeting met Rini Biemans vind je hier

 

Meer weten over Creatief Beheer? Projectbeschrijvingen en filmpjes van Tuinman in de Wijk vind je hier. Hieronder kun je een filmpje over het project Oleanderplein aanklikken...    

 

Rubriek Slim bezig?

Hans van Willigenburg

Hans van Willigenburg is een veelvraat. In 1989 debuteerde hij, na een studie literatuurwetenschap, als columnist bij De Volkskrant tussen 'kanonnen' als Remco Campert en Jan Blokk...

Bekijk profiel