Rio +20: sloopauto in de favela's

18-6-2012 13:53

Door Jelko de Ruijter

Mocht de noodlijdende, Rotterdams woningbouwcorporatie Vestia nog een zekere investering zoeken, dan kan ik maar één advies geven: doe zaken in Rio de Janeiro. Deze stad kan nog wel wat deugdelijke sociale woningbouw gebruiken.  Mijn kennismaking met deze 6 miljoen zielen tellende stad was een bovenaanzicht van wat op het eerste, verheven oog de grootste autosloperij ter wereld leek. In de stikhete zon glinsterde een ontstellende oppervlakte aan op elkaar gestapeld staal en glas me tegemoet. Toen ik tot wat menselijker hoogte afdaalde en het spectaculaire scenario te midden van het groene berglandschap van dichterbij kon bekijken, ontwaarde ik echter geen geplette voertuigen uit deze uit de kluiten gewassen vuilnishoop.

Het waren de favela’s, de fameuze krottenwijken van Rio. In deze stad van tegenstellingen, waar straatarm en stinkend rijk elkaar in de wijken op armlengte passeren en grijze met graffiti bekladde muren vervlochten zijn met hypermoderne hoogbouw, verblijf ik een week als persvoorlichter van Milieudefensie om me bezig te houden met de Rio +20 duurzaamheidstop.

De echte conferentie begint later deze week. Maar nu al is de alternatieve top,
de ‘People’s Summit’, bezig in de wijk Flamengo. In een groot park, met het
strand en de befaamde Suikerberg op de achtergrond, komen mensen van alle
denkbare organisaties en gemeenschappen die op één of andere manier bezig zijn
met duurzaamheid, klimaat, milieu en sociale gelijkheid bijeen om te
demonstreren en discussiëren en vooral: een gezamenlijke stem op te eisen tijdens
de officiële top waarvan de meeste hier vinden dat bedrijven en overheden er de
dienst uitmaken en de ‘gewone’ man niets in te brengen heeft. ‘Groene economie’
wordt hier alom vertaald als een ‘groene mythe’: een verzinsel van de grote,
geïndustrialiseerde landen en belangrijkste multinationals om de indruk te
wekken dat ze voor een duurzame toekomst van de wereld gaan. In werkelijkheid,
vinden ze bij de volkstop, proberen de rijkste der rijksten slechts via een omweg
nog meer geld te verdienen en de wereld verder richting de afgrond te helpen
over de ruggen van de armsten. ‘Green washing’ noemen ze dat.

Rio lijkt de uitgesproken plaats om deze top te houden. Deze stad van
schrijnende contrasten tussen sloppenwijk en economisch epicentrum, tussen
sociale verstotelingen en snel rijker wordende elite, heeft er deze week een
extra conflict bij waarvan het mag bewijzen er een balans in te kunnen creëren.
De ‘gewone’ mensen die hier verzameld zijn voor de top willen een eerlijke stem
voor een duurzame toekomst. En dat lijkt onverenigbaar met de belangen van het
rijke westen en het bedrijfsleven. Het is aan Rio en gastland Brazilië om te
bewijzen dat het op weg is naar volwassenheid en hier een rechtvaardige balans
in kan vinden. Een klinkende slotverklaring moet het onbetwistbare doel zijn. Tenzij ook het rap groeiende gastland slechts van plan is te buigen voor het grote
geld en een echt rechtvaardige toekomst voor de wereld als een sloopauto wil
neerplempen  in de favela’s.

Rubriek Rotterdammer in Rio

Jelko de Ruijter

Hij was zeven jaar nieuwsverslaggever bij RTV Rijnmond en sloeg daarna zijn vleugels uit, onder andere bij de AVRO en RTL Nieuws. Nu is hij twee weken lang onze 'ogen en oren' op d...

Bekijk profiel