Spannend eindspel rond Carnissetuin

13-10-2015 10:05

Door Hans van Willigenburg

De strijd om de Carnissetuin gaat de laatste fase in. Behouden? Opheffen? Of verplaatsen? Het hangt erom. Test voor het duurzaamheidgehalte van Rotterdamse bestuurders. 

 

Kun je de politieke cultuur van Rotterdam aflezen aan de besluitvorming rond één klein stukje grond op Zuid, de Carnissetuin? Of is dat overdreven? ‘Ik vind het volkomen terecht dat dit dossier zoveel media aandacht krijgt,’ zegt D66-raadslid Nils Berndsen resoluut. ‘De manier waarop buurtbewoners van die tuin een warm nest hebben gemaakt, is heel bijzonder. Vanuit de participatiegedachte geredeneerd is de Carnissetuin een juweeltje. Kwetsbare jongeren en probleemgezinnen vinden er de rust en inspiratie om een nieuwe start te maken. Zelfredzaam te worden. Zo’n soort tuin met een levendig sociaal netwerk zou je in elke, grootstedelijke wijk wel willen hebben.’  

 

Welzijnsoase

Als de Carnissetuin inderdaad die welzijnsoase is, en wie twijfelt daaraan wanneer zelfs Leefbaar-woordvoerder Luuk Wilson de gemeenschapstuin als ‘zeer succesvol’ omschrijft, waarom dreigt het Rotterdamse college dan uitgerekend dit paradijsje te laten verdwijnen? Nu wordt het ingewikkelder. ‘Je moet twee dingen scheiden,’ zegt Berndsen. ‘De functie van de Carnissetuin. En de fysieke locatie. De functie moet behouden blijven. Maar wat de locatie betreft is enkele jaren geleden afgesproken dat die tijdelijk is. Het contract loopt af.’ Op de grond van de Carnissetuin staat een combinatie gepland van huizenbouw, alsook een parkeerterrein en nieuwe lokalen voor het aangrenzende Hoornbeeck-college, dat al jaren smeekt om uitbreiding.   

 

De waarde van voorspelbaarheid

Volgens Henk Oosterling, filosoof en oprichter van Rotterdam Vakmanstad, is de redenering van Berndsen onjuist: ‘Locatie en functie zijn niet te scheiden. De winst die in de afgelopen jaren dankzij de tuin geboekt is, het toegenomen vertrouwen tussen jong en oud, tussen diverse etnische groepen in de wijk, heeft direct te maken met de plek van de Carnissetuin.’ Voorspelbaarheid mag dan vaak als een saaie en afkeurenswaardige eigenschap gelden, in sociaal opzicht kan het heilzaam werken. Oosterling: ‘Ik weet dat er ouderen zijn die alleen naar de Carnissetuin wandelen om even te zien hoe jongeren aan het snoeien, spelen of schoffelen zijn. Nutteloos? Nee, voor hen een hoogtepunt van de dag en de hartverwarmende bevestiging dat niet alle jongeren uit de wijk bezig zijn met rottigheid. Dat effect verlies je als je de tuin gaat verkleinen, verplaatsen of opdelen.’    

 

Leefbaar: 'Afspraak is afspraak'

D66-er Berndsen meent ondertussen dat de vrijwilligers van de Carnissetuin in samenspraak met de gemeente en de projectontwikkelaar van ‘Hart van Zuid’, Ballast Nedam, wel degelijk iets nieuws tot stand kunnen brengen dat sociaal gelijkwaardig is aan de huidige Carnissetuin. Gevraagd naar de hoeveelheid geld, grond en overige middelen die daar zijns inziens voor nodig zijn, geeft Berndsen niet thuis, want hij wil dat overleg ‘niet op voorhand voor de onderhandelaars gaan invullen’. PvdA-fractieleider Leo Bruijn lijkt zich sterk te maken voor de Carnissetuin, zoals die nu is. ‘Mocht het Hoornbeeck-college echt omhoog zitten, bijvoorbeeld met een nijpend parkeerprobleem, dan moeten we dat anders oplossen. Met extra parkeerplekken in Ahoy. Dat we alleen dáárvoor de Carnissetuin opofferen, vind ik een slecht idee.’ Luuk Wilson van Leefbaar Rotterdam meent ondanks zijn warme woorden dat de tuin daar weg moet. Zijn redenering blijft steken bij ‘jammer’ en ‘afspraak is afspraak’ en valt te lezen als steun aan de eigen wethouder Ronald Schneider. 

 

Juridisch verzet

De komende weken volgt de ontknoping rond deze ‘parel’, met een raadsbesluit op 5 november als voorlopig sluitstuk. Hoewel de Carnissetuin door zowat iedereen openlijk aan de borst wordt gedrukt, zit er ook een militante kant aan het verhaal. ‘Als de raad besluit dat we weg moeten,  vechten we dat desnoods tot de Raad van State aan,’ zegt tuinvrijwilliger Annelies Groen. Bovendien meent Creatief-Beheer oprichter en beheerder van de Carnissetuin, Rini Biemans, dat de tekst van het huurcontract juridisch openingen biedt om de tuin open te houden. Daarnaast zijn er in de wijk al zo’n ruim elfhonderd handtekeningen opgehaald, die, als de zaak op de spits wordt gedreven, publicitair ongetwijfeld nog een rol gaan spelen. Zeker nu de stapel handtekeningen nog elke dag groeit.  

 

'Bedrijf weer eens échte politiek!' 

‘Eerlijk gezegd hadden we nooit verwacht dat die tuin zo’n issue zou worden,’ geeft projectdirecteur Peter Klevering van Ballast Nedam de inschattingsfout van hemzelf en de gemeente grif  toe. ‘Wij dachten twee jaar terug aan een tijdelijke groenvoorziening. Niet aan een vliegwiel, dat het nu voor de buurt is geworden.’ 

 

Filosoof Oosterling moedigt de raad inzake ‘de complexe knoop’ van de Carnissetuin vooral aan weer eens echte politiek te bedrijven, in plaats van technocratisch kwartet. ‘Met alle respect, we hebben het hier over de bestemming van een stuk grond. En er zijn vier partijen met belangen: het Hoornbeeck-college, Ballast Nedam, de gemeente Rotterdam via het projectplan “Hart van Zuid” en de burgers van de wijk Carnisse. Laat de politiek weer eens ouderwets scherprechter zijn. Dit is een uitgelezen kans voor de raadsleden om te laten zien namens wie ze daar nu eigenlijk zitten.’    

 

In iets ingekorte versie verscheen dit artikel eerder in de Rotterdam-bijlage van NRC Handelsblad, te lezen hier

 

 

Afbeelding / www.tuinmanincarnisse.nl

 

Rubriek Ogen/Oren

Hans van Willigenburg

Hans van Willigenburg is een veelvraat. In 1989 debuteerde hij, na een studie literatuurwetenschap, als columnist bij De Volkskrant tussen 'kanonnen' als Remco Campert en Jan Blokk...

Bekijk profiel