Komt er een nieuwe Pincoffs-zaak?

17-12-2015 16:19

Door Gastauteur

Volgens ex-politicus en dichter Manuel Kneepkens staat het geharrewar rond de commissie-Stiekem in een Rotterdamse traditie

Momenteel is politiek Den Haag in rep en roer wegens de zaak-Teeven. Dat belemmert ernstig het zicht op een ander politiek ‘vuiltje’ aan de horizon. Blijkbaar kan de alledaags hectiek van de media geen twee schandalen tegelijk aan. En toch, er staat nòg een groot schandaal op het punt los te breken en, zowaar, wederom op Justitieel Terrein. Een nieuwe Pincoffs-zaak is in de maak.

Wie was ook al weer Pincoffs?

Pincoffs (Rotteram, 7 Juni 1827–New York, 28 September 1911 ) heeft in Rotterdam  vandaag de dag  een standbeeld ( van de hand van Willem Verbon). En er is ook nog een weg en een hotel naar hem vernoemd. Het ziet er na uit dat Rotterdam de man inmiddels zijn malversaties vergeven heeft. Maar dat was in Pincoffs’ eigen tijd wel anders. Om het geheugen even op te frissen…

Pincoffs had jarenlang de cijfers van zijn eigen zieltogende Afrikaanse Handelsmaatschappij zodanig rooskleurig voorgesteld dat de Rotterdamse Handelsvereniging , opgericht op zijn initiatief om de Havenuitbreiding op Zuid te financieren, grote sommen geld had gestoken in  de Afrikaanse. Toen de Afrikaanse in 1879 op het punt stond failliet te gaan, kon Pincoffs de  fraude in de boekhouding niet langer verborgen houden. Hij vluchtte naar de Verenigde Staten. Omdat Pincoffs lid van de Eerste Kamer was, kon zijn zaak niet voor de gewone rechter worden gebracht. Dat kon sowieso fysiek al niet want tussen Verenigde Staten en Nederland was toentertijd geen uitleveringsverdrag. Maar ook juridisch kon het niet. Voor misdrijven gepleegd door een lid van de Staten Generaal is het wettelijk verplicht forum ( met uitschakeling dus van rechtbank en Gerechtshof ) het allerhoogste rechtscollege, de Hoge Raad der Nederlanden. Die veroordeelde  Pincoffs bij verstek tot acht jaar gevangenisstraf. Sindsdien is er nooit meer een landelijke politicus, beticht van een misdrijf,  voor de Hoge Raad  verschenen...

Maar zowaar, heden is er een gerede kans dat de Hoge Raad ter zake van een misdrijf gepleegd door een landelijke politicus, in zijn hoedanigheid van rechtbank in eerste en laatste aanleg , uit zijn sluimer van liefst 135 jaar (!)wordt gewekt. Dat is dus bijzonder. Juristen kijken er naar uit.

Wat is het geval?  

De Minister van Binnenlandse Zaken (BZK)  Plasterk zegt in oktober 2013 op TV dat de Amerikaanse inlichtingendienst NSA liefst 1, 8 miljoen Nederlandse telefoongegevens heeft verzameld zonder toestemming. Een maand later blijkt dat toch anders te liggen. Het blijkt te gaan om gegevens die de Nederlandse inlichtingendiensten hadden verzameld, en… die zij met de NSA hadden gedeeld. Dit werd de fractievoorzitters leden van de zogenaamde Commissie Stiekem, de Kamercommissie die toezicht houdt op de geheime diensten, in vergadering  van 12 december gemeld. Pas op 4 februari 2014 maakte Plasterk zijn fout openbaar  in een brief aan de Tweede Kamer. Een aantal fractievoorzitters, leden van de commissie Stiekem dus,   deed alsof zij de waarheid nu voor het eerst hoorde. Onder aanvoering van D66-leider Pechtold diende men een motie van wantrouwen in tegen de minister , ‘die immers maanden lang de waarheid voor de Kamer had achtergehouden’. Woede bij PvdA-leider Samsom, die zijn partijgenoot Plasterk zwaar beschadigd zag worden.

In NRC-Handelsblad ‘construeert’ even later een redacteur de gang van zaken, zoals die zich in de commissie Stiekem moet hebben afgespeeld. Let wel, er worden in dat NRC-artikel geen echte staatsgeheimen gelekt. Enkel de discussie over ‘de telefoongegevens’,  zoals die  in de commissie zou zijn gevoerd.

Blijkbaar slaat de desbetreffende redacteur de plank niet ver mis. Er volgt namelijk een onthutsende reactie . De voorzitter,  Halbe Zijlstra (VVD),  van de commissie Stiekem, doet aangifte wegens ‘schending van geheimhouding’ , een ambtsmisdrijf,  bij het… Openbaar Ministerie!  Een juridische fout van kaliber. Per ongeluk of… zit daar meer achter?  Een ambtsmisdrijf van een kamerlid kan volgens de Wet  immers slechts worden vervolgd op grond van een besluit van de Tweede Kamer in zijn geheel!. Heel wonderlijk dat Zijlstra dat niet zou weten, c.q.  zich daarvan niet op de hoogte heeft gesteld. Het verdient om nader te worden uitgezocht.

De baas van het O.M, het College van Procureurs-generaal , laat vervolgens de aangifte achttien maanden (! ) liggen, alvorens de Tweede Kamer te berichten , dat  het O.M. onbevoegd is. Iets wat men ook direct na ontvangst van de aangifte had kunnen melden. Is dit bureaucratische nonchalance of, wederom …steekt daar meer achter? Ook dit verdient zeker om nader te worden uitgezocht. De zaak wordt vervolgens in het Presidium van de Tweede Kamer besproken. Dat college is inmiddels overgegaan tot de instelling van een Commissie van Onderzoek  samengesteld uit leden van de Tweede Kamer, uiteraard  niet-fractievoorzitters.

Deze tijdelijke Commissie moet dus de fractieleider vinden, die ‘gelekt' heeft, Als dat Samsom is, zoals de politieke tekenaar van de NRC laatst in een tekening doodleuk suggereerde, dan betekende dat na de Teeven-affaire opnieuw een bom onder de toch al moeizame VVD-PvdA-samenwerking op kabinetsniveau.

Kortom, is Samsom de nieuwe Pincoffs? En zo niet, wie dan wel? De Commissie heeft drie maanden de tijd gekregen om dat uit te zoeken. Een onmogelijke opdracht.

Mijn voorspelling? De doofpot lonkt.

Afbeelding / www.npogeschiedenis.nl

 

Rubriek Gastbijdrage

Gastauteur

We vragen met enige regelmaat aan bekende of minder bekende Rotterdammers om een bijdrage te leveren aan Stadslog. Of dergelijke Rotterdammers komen zèlf met relevante stukk...

Bekijk profiel