Waarom het 'domme werk' ons aan een gezonde stad helpt

30-5-2013 12:02

Door Rini Biemans

Waarin de stadsdokter uitlegt dat de stad geen vriesvak is en de twintigste eeuw een dwaalspoor heeft aangelegd

 

Wij, mensen, leven al zo’n 200.000 jaar op deze aardbol. Eerst en vooral zijn we een sociale diersoort, die zich tribaal organiseert en intelligent kan samenwerken, maar tegelijkertijd – volg het nieuws van alledag! – feilbaar blijft. Van een afstandje bekeken ontwikkelt alles, dus ook de mensheid, zich in een organisch proces van groei, bloei en verval. Dit is een natuurlijke wetmatigheid. Maar beleidsmakers kijken graag de andere kant op en doen net alsof we een vriesvak kunnen creëren: een ruimte waarin alles veilig, onbeweeglijk en hetzelfde blijft.  

 

Illusies van de twintigste eeuw

De vorige eeuw heeft enorm haar best gedaan de illusie van het vriesvak te versterken. Het was een eeuw van economische groei, massaconsumptie, massacommunicatie, modernisme, efficiency en vooruitgang. In die drang naar ‘maakbaarheid’ en ‘beheersing’ hebben we een massale destructie van oude patronen van interactie zien plaatsvinden. Identiteit en samenhang maakten plaats voor zogenaamd efficiëntere systemen. Kernprobleem: zonder er bij stil te staan hebben we in de twintigste eeuw de aandacht voor elkaar en de omgeving gemoderniseerd en geprofessionaliseerd, in de veronderstelling dat we onze tijd dan eindelijk ‘nuttig en aangenaam’ konden gaan besteden. Alle systemen waar we nu mee werken gaan nog steeds uit van dit aanvechtbare mensbeeld: maak alles kort, handig, effectief en pijnloos, zodat we de ‘vrijheid’ hebben om ons eigen ding te doen.

 

Vraag: wat blijft er aan levensvreugde over als alles kort, handig, effectief en pijnloos wordt? En wat heeft dat voor effecten op de volksgezondheid?

 

Arrogantie zit ons in de weg

Als stadsarts die wijken ziet verkillen en vereenzamen, zeg ik: stilzitten is bewezen ongezond, zeker voor kinderen. En wat leren we onze kinderen uitgerekend in deze consumptiemaatschappij? Juist, stil zitten. Om deze negatieve spiraal richting obesitas, angststoornissen en vroegtijdige depressie te stoppen (en zorgkosten te besparen) is een radicale ommezwaai nodig. Dat is razend lastig, want wij zijn gewoontedieren. Het liefst blijven we ons computertje opstarten, nemen een bakkie koffie erbij, beantwoorden onze mail en voelen ons belangrijk in het elektronisch universum. En ondertussen maar denken – en hier zit de essentie! – dat anderen het domme werk wel zullen opknappen.

 

Deze arrogantie is de moderne mens eigen, maar maakt het hem (of haar) gelukkig?  

 

Volgens de filosofie van Creatief Beheer is het ‘domme’ werk juist de levensader van een gelukkig en gezond bestaan. Al was het maar omdat ons lijf lekker aan het werk wordt gezet we elkaar tijdens het ‘domme’ werk vaak de prachtigste verhalen vertellen. Tenminste als er geen hijgende baas met een prikklok in je nek hijgt.

 

Veel simpeler dan we denken

Dit is precies wat wij in onze Creatief Beheer praktijk doen: het dagelijks onderhoud - zeg maar het 'domme werk' - als oplossing. Zorg voor omgeving en elkaar. Dat doen we als mensensoort dus al duizenden jaren; zo zijn we - in wezen - gemaakt!

 

De stad gezonder maken is dus eigenlijk veel simpeler dan we denken. Maar omdat we alles zo ingewikkeld hebben gemaakt en overal prijskaartjes, procedures en belangen aan hebben geplakt, is het nogal moeilijk om dingen weer simpel te zien en te organiseren. Vandaar dat ik in mijn volgende columns een en ander in stukken zal hakken en op een praktische en begrijpelijke manier zal behandelen. Zodat we met kleine stapjes toch die grote omwenteling kunnen volgen.

 

Gewoon beginnen is vaak de beste manier om iets te leren.

 

Benieuwd naar de activiteiten van Dokter Biemans en 'zijn' Tuinman in de Wijk? Klik hier... 

 

Afbeelding / www.sxc.hu

Rubriek Dokter Biemans

Rini Biemans

Rini Biemans (1960) werkte als arts, werd vervolgens kunstenaar, eerst schilder en later zo’n beetje alles wat hij nog niet kon en wilde leren. Omdat hij zich meer en meer gi...

Bekijk profiel