Húp crisis, húp vergrijzing

21-5-2013 00:49

Door Rini Biemans

Rotterdamse 'tuinman' legt uit hoe gezondheidszorg de volksgezondheid in de weg zit

 

Hoe duidelijk het woord ‘gezondheidszorg’ aan de buitenkant ook lijkt, het heeft – volgens mij - niet zoveel te maken met volksgezondheid. Gezondheidszorg is boven alles een economische sector geworden, met producten, belangen en deelbelangen, die onmiddellijk  in werking treedt bij de manifestatie van ziekten of ongemakken, hoe klein ook. Onze gestegen levensverwachting heeft niet zozeer te maken met de wonderbaarlijke verbetering van de gezondheidszorg - al speelt die ook mee -, maar meer met de algemene welvaartstijging, de aanleg van riolering, het bouwen van betere huizen, het produceren van betere voeding. Kortom: het totale plaatje.

 

Zorgsector als Rupsje Nooitgenoeg

Juist omdat het totale plaatje de aanjager is van onze toegenomen levensverwachting (en onze toenemende zorgvraag), is het nog geen staatssecretaris gelukt om de zorgkosten te laten dalen. Alleen een eenzijdig decreet zou de groei van de gezondheidszorg kunnen tegenhouden, want in de praktijk is de zorgsector zich gaan gedragen als iedere andere sector: als een Rupsje Nooitgenoeg, dat naar meer groei en meer winst streeft. Het is een publiek geheim dat meer dan 95% van al het medisch onderzoek wordt gefinancierd door de grote farmaceutische bedrijven. Gevolg? Net als er economische behoefte is aan zorgvraag (waaraan verdiend kan worden) is er een economische behoefte aan (nieuwe) ziekten, waar (nieuwe) pillen en behandelingen mee gesleten kunnen worden.

 

Geen prikkel voor eenvoudige oplossingen

Einde van het liedje? Tot voor kort was er geen enkele economische prikkel om te zoeken naar simpele en goedkope oplossingen om de volksgezondheid écht te bevorderen. Ziekte was, extreem geformuleerd, een speeltje van de liberalisering (ofwel: handel) geworden. Maar - gelukkig - is daar de voortdurende kredietcrisis. En de aanstormende vergrijzing. De kosten voor de gezondheidszorg en de bureaucratische lagen die het allemaal organiseren zijn zodanig uit de pan gerezen en drukken zó zwaar op de begroting, dat die prikkel er, zeker vanuit de politiek, ineens wél is. Niet per se vanwege een veranderde kijk op gezondheid – zo cynisch ben ik wel -  maar omdat de kas leeg raakt. Langzaam begint het besef te dagen – soms uit overtuiging, soms met tegenzin - dat ons opgetuigde systeem van gezondheidszorg helemaal geen garantie is voor méér volksgezondheid.

 

Gezondheid – zo beseffen bestuurders nu ook steeds beter - komt niet uit een potje.

 

Levensverwachting mogelijk lager

Wat de gezondheidszorg feitelijk doet is levens waar mogelijk verlengen en pijn verzachten; daar kun je natuurlijk nooit tegen zijn. Maar één ding staat als een paal boven water: van beide doelstellingen worden we strikt genomen niet gezonder. Sterker nog: de generatie die nu opgroeit heeft, zoals het er nu naar uitziet, een kortere levensverwachting dan hun ouders. Eens te meer het bewijs dat gezondheidszorg de volksgezondheid niet altijd bevordert maar dikwijls in de weg zit.

 

De volgende keer meer over hoe je met simpele eenvoudige maatregelen de volksgezondheid wél kunt verbeteren.

 

Nieuwsgierig geworden? De projecten van Rini Biemans’ ‘Tuinman in de Wijk’ kun je hier aanklikken.

 

Het Grote Stadslog-interview met Rini Biemans vind je hier en hier...

 

Afbeelding / www.cmo.nl

Rubriek Dokter Biemans

Rini Biemans

Rini Biemans (1960) werkte als arts, werd vervolgens kunstenaar, eerst schilder en later zo’n beetje alles wat hij nog niet kon en wilde leren. Omdat hij zich meer en meer gi...

Bekijk profiel